İskan (Yapı Kullanma İzin Belgesi) Nedir? Neden Önemlidir?

Halk arasında "İskan" olarak bilinen Yapı Kullanma İzin Belgesi, bir binanın projesine uygun olarak tamamlandığını, fen ve sağlık kurallarına uygun olduğunu belgeleyen resmi bir izin kağıdıdır.

🏠 Kat İrtifakı vs. Kat Mülkiyeti (İskanlı)

Ev ilanlarında sıkça karşınıza çıkan iki terim vardır:

1. Kat İrtifakı: Binanın henüz tamamlanmadığını veya tamamlandığı halde iskanının alınmadığını gösterir. Tapuda "Arsa Paylı Kat İrtifakı" yazar.
2. Kat Mülkiyeti: Binanın %100 tamamlandığını, iskanının alındığını ve hukuken "konut" vasfını kazandığını gösterir. En güvenli tapu türüdür.

⚠️ İskanı Olmayan (İskansız) Ev Almanın Riskleri

İskansız bir daire satın almak ciddi riskler ve maddi kayıplar doğurabilir:

1. Şantiye Elektriği ve Suyu: İskan alınana kadar bina "inşaat" statüsündedir. Elektrik ve su faturaları, konut tarifesine göre %50-100 daha pahalı olan şantiye tarifesinden ödenir.
2. Para Cezaları: Eğer bina projeye aykırı yapıldığı için iskan alamıyorsa (Örn: Kaçak kat, balkon kapatma), belediye tarafından yıkım kararı veya para cezası uygulanabilir. Bu borçlar tapuya işlenebilir.
3. Kredi Sorunu: Bankalar, iskanı olmayan veya projeye aykırı binalara konut kredisi vermekte isteksizdir veya düşük oranda kredi verirler.
4. Abonelik Sorunları: Yeni yasalarla birlikte iskansız binalara elektrik, su ve doğalgaz aboneliği almak zorlaşmıştır.

---

📋 İskan Nasıl Alınır?

İskan başvurusunu genellikle müteahhit veya inşaat firması yapar. Süreç şöyledir:

1. Başvuru: İnşaat bitince belediyeye başvurulur.
2. Denetim: Belediye ekipleri binayı yerinde inceler.
   • Projesine uygun mu?
   • Sığınak, otopark, yangın merdiveni standartlara uygun mu?
   • Asansör tescili var mı?
3. Onay: Eksik yoksa SSK'dan "İlişiksizlik Belgesi" (prim borcu yoktur) getirilmesi istenir.
4. Belge: Harçlar ödenir ve Yapı Kullanma İzin Belgesi verilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

İskansız ev alınır mı?

Fiyatı piyasaya göre %15-20 uygunsa ve iskan almama sebebi küçük bir eksiklikse (örn: peyzaj) düşünülebilir. Ancak kolon kesilmesi, kaçak kat gibi "ruhsata aykırılık" varsa kesinlikle uzak durun.

Sonradan iskan alınabilir mi?

Evet, müteahhit almazsa kat malikleri birleşip eksikleri gidererek iskan alabilirler. Ancak bu süreç maliyetli ve uzundur.

İmar Barışı iskan yerine geçer mi?

İmar Barışı (Yapı Kayıt Belgesi), binanın mevcut durumunu kayıt altına alır ve elektrik/su bağlanmasını sağlar. Ancak teknik bir "iskan" belgesi değildir, binanın depreme dayanıklı olduğunu garanti etmez.

Sonuç

Ev alırken mutlaka tapusunda "Kat Mülkiyeti" yazıp yazmadığını kontrol edin. "Kat İrtifakı" yazıyorsa, belediyeden binanın iskan durumunu ve projeye aykırılığı olup olmadığını sorgulayın.